युरोप चौतारी | व्यक्तित्व
जीवन सधैँ हामीले कोरेको बाटोमा हिँड्दैन। बाल्यकालमा देखेका सपना, युवावस्थामा बनाएका योजना र समयले पुर्याउने गन्तव्य कहिलेकाहीँ फरक भइदिन्छन्। सोचेका केही कुरा छुट्छन्, नसोचेका केही कुरा भेटिन्छन्। यही यात्रामा मानिसले आफ्नो खुसीको अर्थ पनि बुझ्दै जान्छ।
कसैलाई कमाएको धनले सन्तुष्टि दिन्छ, कसैलाई हासिल गरेको पदले। अनि केही मानिस यस्ता पनि हुन्छन्, जसलाई अप्ठ्यारोमा परेको व्यक्तिले “तपाईंले गर्दा सहज भयो” भनिदिँदा आफ्नो मेहनत सार्थक भएको अनुभूति हुन्छ।
पोखरा, कास्कीकी कोपिला भुजेल ‘कुसुम’को जीवनमा यही अनुभूतिको विशेष स्थान छ। अध्ययन र अवसर खोज्दै भारत, जापान हुँदै पोर्चुगलसम्म आइपुग्नुभएकी उहाँले आफ्नो जीवन बनाउने क्रममा अरूको अप्ठ्यारोलाई पनि समय दिनुभएको छ। काम, भाषा अध्ययन र व्यक्तिगत जिम्मेवारीबीच निकालिएको त्यही समय कतिपयका लागि भरोसा बनेको छ।
🏃🏻➡️पोखराबाट सुरु भएको सिकाइ र सेवाको यात्रा🏃🏽♀️
कास्कीको पोखरामा जन्मिनुभएकी कोपिलाले सन् २००४ मा एसएलसी, सन् २००७ मा प्रवीणता प्रमाणपत्र तह र सन् २०१० मा स्नातक तहको अध्ययन पूरा गर्नुभयो। विद्यालय जीवनदेखि नै सामाजिक काममा रुचि राख्ने उहाँ रेडक्रस र रेयुकाईका गतिविधिमा सहभागी हुनुहुन्थ्यो। अरूका कुरा सुन्ने र आफूले सकेको सहयोग गर्ने बानी त्यही समयदेखि बस्दै गएको थियो।
प्रवीणता प्रमाणपत्र तहको परीक्षापछि उहाँ भारतको भोपाल पुग्नुभयो। त्यहाँ एक वर्षको ‘डिप्लोमा इन कम्प्युटर एप्लिकेसन’ अध्ययन गरेर पोखरा फर्किएपछि स्नातक अध्ययनसँगै कम्प्युटर शिक्षिकाका रूपमा काम गर्न थाल्नुभयो।
पढ्ने र पढाउने व्यस्तताबीच पनि उहाँको सिक्ने चाहना रोकिएन। कोरियन र जापानी भाषा सिक्न थाल्नुभयो। परिवारमा आधारभूत कुराको अभाव नभए पनि नयाँ संसार बुझ्ने, थप अध्ययन गर्ने र आफ्नै अनुभवले जीवन चिन्ने हुटहुटी थियो। यही चाहनाले सन् २०१० मा उहाँलाई विद्यार्थी भिसामा जापान पुर्यायो।
जापानमा भाषा र व्यावसायिक कलेजको अध्ययन पूरा गरेपछि उहाँ नेपाल फर्किनुभयो। सन् २०१४ देखि विभिन्न संस्थामा जापानी भाषा पढाउन थाल्नुभयो। पोखरा आउने जापानी अतिथि तथा उच्चस्तरीय व्यक्तित्वहरूको दोभाषेका रूपमा पनि काम गर्नुभयो। पछि आफ्नै भाषा प्रशिक्षण केन्द्र खोल्नुभयो। उहाँका अनुसार सन् २०१४ देखि २०२२ सम्म उक्त संस्थामार्फत भाषा शिक्षण र प्रशिक्षणको काम अघि बढ्यो।
कुनै समय आफैँ नयाँ भाषा सिकिरहेकी विद्यार्थी कोपिला पछि अरूका लागि भाषा र अवसर बुझाउने शिक्षिका बन्नुभयो। नेपाल र जापानका मानिसबीच संवाद सहज बनाउने कामले उहाँको सीपलाई सामाजिक सम्बन्धसँग पनि जोड्यो।
💪भूकम्पको पीडामा फैलिएका सहयोगी हात🤝
सन् २०१३ देखि लायन्स क्लब इन्टरनेसनलमा आबद्ध कोपिलाको सामाजिक सेवाले सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्पपछि थप सक्रियता पायो।
उहाँका अनुसार जापानका लायन्स क्लबसँग सहकार्य गर्दै नुवाकोट, दोलखा, स्याङ्जा र कास्कीलगायतका ठाउँमा सहयोगका गतिविधिमा सहभागी हुनुभयो। स्याङ्जा, कास्की र पर्वतका विभिन्न सरकारी विद्यालयमा सहयोग पुर्याउने काममा पनि उहाँको संलग्नता रह्यो।
भाषा सिकेर बनेका सम्बन्धहरू दुःखमा परेका मानिस र सहयोग चाहिएका विद्यालयसम्म पुग्ने माध्यम बने। यही यात्रामा उहाँले विभिन्न तालिम लिनुभयो, नयाँ अनुभव बटुल्नुभयो र सिकाइलाई निरन्तरता दिनुभयो।
🙌पोर्चुगलमा आफ्नै संघर्षसँगै अरूको चिन्ता🙌
जीवनको अर्को मोडमा, सन् २०१९ मा कोपिला पोर्चुगल आउनुभयो। सुरुका केही महिना सहज थिएनन्। नयाँ ठाउँ, नयाँ भाषा र नयाँ कामको वातावरणमा आफूलाई अभ्यस्त बनाउनुपर्ने थियो। उहाँ भाषा सिक्दै काम गर्न थाल्नुभयो।
कामसँगै पोर्चुगिज भाषाका ए१, ए२, बी१ र बी२ तह पूरा गर्नुभयो। हाल उहाँ लिस्बनस्थित एक प्रख्यात चेन कम्पनीमा कार्यरत हुनुहुन्छ। नेपालीसँगै हिन्दी, जापानी, अङ्ग्रेजी र पोर्चुगिज भाषा सहज रूपमा बोल्न सक्ने उहाँलाई कोरियन र स्पेनिस भाषाको पनि आधारभूत ज्ञान छ।
आफ्नै जीवन व्यवस्थित गर्ने व्यस्तताबीच पनि उहाँले सहयोग गर्ने बानी छोड्नुभएन। कोभिडको कठिन समयमा समस्यामा परेकाहरूलाई सकेको साथ दिनुभयो। आफूले गरेका सबै काम सार्वजनिक गर्न नभ्याएको र हरेक सहयोगको प्रचार आवश्यक पनि नठानेको उहाँ बताउनुहुन्छ।
अहिले पनि कहाँ रोजगारीको अवसर छ, कहाँ तालिम खुल्दै छ र कहाँ अन्तर्वार्ता हुँदै छ भन्ने जानकारी उहाँ आफ्नो सामाजिक सञ्जालमार्फत साझा गर्नुहुन्छ। आफूले पाएको एउटा जानकारी कसैको काम लाग्न सक्छ भन्ने सोचले उहाँलाई यसो गर्न प्रेरित गर्छ।
उहाँले गर्दै आएका सहयोगका काममा कोठा वा अपार्टमेन्ट खोज्न सघाउने, आवश्यक पर्दा जमानी बस्ने, भाषाको अनुवाद गर्ने, कागजातसम्बन्धी प्रक्रिया बुझाउने र एआईएमएमा साथ गएर सहयोग गर्नेसम्म छन्। अत्यन्तै अप्ठ्यारोमा परेकालाई आफ्नै घरमा आश्रय दिएको र हिंसामा परेका महिलालाई सम्बन्धित निकायसम्म पुग्न सघाएको पनि उहाँ बताउनुहुन्छ।
परदेशमा कहिलेकाहीँ समस्या ठूलो भएर मात्र मानिस आत्तिँदैन; आफ्नो कुरा कहाँ र कसरी राख्ने भन्ने नजान्दा पनि असहाय महसुस गर्छ। त्यस्तो अवस्थामा भाषा बुझाइदिने, ढोका देखाइदिने र साथमा हिँडिदिने व्यक्तिको महत्त्व ठूलो हुन्छ।
👉🏻“कोपिला दिदी मेरो लागि पोर्चुगलको सच्चा अभिभावक हो”👈🏼
उहाँको सहयोगको अर्थ बुझाउने एउटा अनुभव युरोप चौतारीसँग पनि जोडिएको छ।
सन् २०२४ मा एक महिलाले आफू हिंसामा परेको र आवासीय कार्डसमेत नबनेको भन्दै हामीसँग आफ्नो समस्या राख्नुभएको थियो। हामीले आफ्नो जानकारीअनुसार सल्लाह दियौँ। तर पछि उहाँले सुनाउनुभएअनुसार ती सल्लाहबाट अपेक्षित समाधान भएन र सम्बन्धित निकायबाट पनि त्यतिबेला आवश्यक सहयोग पाउन सक्नुभएन।
केही समयअघि फेरि सम्पर्क हुँदा उहाँको बोलीमा राहत र खुसी थियो। उहाँले भन्नुभयो, “कोपिला दिदीले गर्दा मैले यहाँ नयाँ जीवन पाएँ।”
हामीले कसरी सम्भव भयो भनेर सोध्यौँ। उहाँका अनुसार कोपिलासँग टिकटकमा जोडिनुभएको थियो र एकपटक यात्राका क्रममा भेट पनि भएको थियो। पछि आफ्ना समस्या सन्देशमार्फत विस्तारमा सुनाएपछि कोपिलाले उहाँलाई सहयोग गर्नुभयो। आवश्यक प्रक्रियामा साथ पाएपछि आफ्नो आवासीय कार्ड पनि बनेको उहाँले बताउनुभयो।
कुराकानीका क्रममा उहाँले व्यक्त गर्नुभएको एउटा वाक्यले उहाँका लागि त्यो साथ कति महत्त्वपूर्ण थियो भन्ने बुझाउँथ्यो—“कोपिला दिदी मेरो लागि पोर्चुगलको सच्चा अभिभावक हो।”
गोपनीयताको सम्मान गर्दै उहाँको परिचय यहाँ खुलाइएको छैन। तर उहाँले सुनाउनुभएको अनुभवले परदेशमा समयमै पाएको मानवीय साथको मूल्य देखाउँछ।
👏👏टाढा पुगेकाहरूका लागि पनि भरोसा👏👏
कोपिलाको सहयोग पोर्चुगलमै बसिरहेकाहरूमा मात्र सीमित छैन। पोर्चुगिज नागरिकता लिएर अन्यत्र गइसकेका केही व्यक्तिले पनि यहाँ बाँकी रहेका काम र समस्या समाधानका लागि उहाँलाई सम्झन्छन्।
उहाँका अनुसार कतिपयले ‘प्रोकुरासाँ’ अर्थात् आफ्नो तर्फबाट निश्चित काम गर्न दिइने लिखित अख्तियारी दिएर सहयोग माग्छन्। उहाँ समय मिलाएर ती काममा सघाउनुहुन्छ।
यी व्यक्तिगत सहयोगबापत आफूले कसैसँग शुल्क नलिएको उहाँ बताउनुहुन्छ। उहाँकै शब्दमा, “कसैलाई रोजगारी खोज्न, कागजातसम्बन्धी प्रक्रिया बुझ्न, अनुवाद गर्न, आवश्यक जानकारी पाउन वा कोठा तथा अपार्टमेन्ट खोज्न सहयोग चाहिँदा आफ्नो फुर्सदको समय दिएर सघाउँदै आएकी छु। यसरी सहयोग गरेबापत मैले कसैसँग पैसा लिएकी छैन।”
कामबाट बचेको समय आफैँमा मूल्यवान् हुन्छ। कोपिलाले त्यही समयको केही हिस्सा अरूको अप्ठ्यारोका लागि छुट्याउँदै आउनुभएको छ।
🥲मन दुखे पनि सहयोग गर्ने भावना रोकिएन😩
सहयोगको यात्रामा उहाँले सधैँ सुखद अनुभव मात्र पाउनुभएको छैन।
आर्थिक समस्यामा परेको भन्दै सहयोग माग्ने कतिपयलाई विश्वास गरेर रकम दिएको, तर केहीले फिर्ता नगरेको उहाँ सुनाउनुहुन्छ। कतिले सामान्य धन्यवादसमेत नभन्दा मन दुखेको अनुभव पनि छ।
“त्यस्तो बेला दुःख लाग्छ। तैपनि केही तिता अनुभवका कारण साँच्चै समस्यामा परेका मानिसलाई सहयोग गर्ने भावना मर्न दिएकी छैन,” उहाँ भन्नुहुन्छ।
यो भनाइमा चोट पनि छ र आफ्नो मानवीय स्वभाव जोगाइराख्ने अठोट पनि। विश्वासमा ठेस पुगेका अनुभव हुँदाहुँदै उहाँ आज पनि वास्तविक आवश्यकता लिएर आउने व्यक्तिको कुरा सुन्न चाहनुहुन्छ।
🙏🏻सहयोगको केन्द्रमा मानिस हुनुपर्छ🙏🏻
कोपिला कुनै राजनीतिक पार्टी वा एनआरएनएमा आबद्ध हुने व्यक्तिगत चाहना नरहेको बताउनुहुन्छ। कसैको दुःख र अप्ठ्यारोमा साथ दिन त्यस्तो आबद्धता अनिवार्य हुँदैन भन्ने उहाँको धारणा छ।
उहाँको विचारमा खादा, माला वा फोटोभन्दा सहयोग आवश्यक परेको व्यक्तिसम्म पुग्नु महत्त्वपूर्ण हो। संस्थामार्फत होस् वा व्यक्तिगत रूपमा, कामको अर्थ त्यसबाट कसैको जीवनमा आएको सहजतामा खोजिनुपर्छ।
उहाँ भन्नुहुन्छ, “मलाई नजिकबाट चिन्नेहरूले मेरो यात्रा बुझेका छन्। जसले मेरो सहयोग पाएका छन्, उनीहरूले मलाई चिनेका छन्। उनीहरूको विश्वास, आत्मीयता र सद्भाव नै आजसम्मको मेरो जीवनको ठूलो कमाइ हो।”
आफ्नो कामको मूल्याङ्कनका लागि उहाँसँग सहज मापदण्ड छ—सहयोग पाउने मानिसको विश्वास। उहाँलाई सम्झेर कसैले फेरि आफ्नो अप्ठ्यारो सुनाउन सक्नु पनि त्यही विश्वासको एउटा रूप हो।
🙏यात्रा, भाषा र लेखनप्रतिको प्रेम🙏🏻
नेपाली जापानीज पोर्तुगीज अग्रेजी स्पेनीस र कोरियन भाषा वोल्ने कोपीला१५ भन्दा बढी देशको भ्रमण गरिसक्नुभएकी कोपिला यात्रालाई घुमफिरसँगै अध्ययन र ज्ञानको अवसरका रूपमा लिनुहुन्छ। फरक समाज, संस्कृति र मानिसका जीवन बुझ्दा आफ्नै सोच पनि फराकिलो हुने उहाँको अनुभव छ।
उहाँको रुचि लेखनमा पनि छ। पोखरामा रहँदा केही स्थानीय पत्रिकामा लेख तथा समाचार लेख्ने गर्नुहुन्थ्यो। पोर्चुगल आएपछिको काम र व्यस्तताले त्यसलाई निरन्तरता दिन नसके पनि अब विस्तारै लेखनमा फर्किने चाहना रहेको उहाँले बताउनुभयो।
सिक्ने विद्यार्थी, पढाउने शिक्षिका, भाषा बुझाइदिने दोभाषे, सामाजिक काममा सक्रिय सहयोगी र अनुभव लेख्न चाहने व्यक्तित्व—कोपिलाको यात्रामा यी सबै पक्ष जोडिएका छन्।
🙏“खान पुगेको छ, जहाज र हेलिकप्टर किन्ने रहर छैन”🙏
कुराकानीको अन्त्यमा हामीले सोध्यौँ, “यति लामो यात्रामा कति कमाउनुभयो? आफ्नो जीवनसँग खुसी हुनुहुन्छ?”
उहाँको जवाफ सरल थियो—आफ्नो जागिर र कर्मबाट सन्तुष्ट र खुसी रहेको बताउनुभयो।
अनि भन्नुभयो, “मलाई खाना खान पुगेको छ। जहाज किन्ने, हेलिकप्टर किन्ने रहर छैन। बाँकी पुगेको छ।”
उहाँका यी शब्दमा आफ्नो आवश्यकताको बुझाइ र गरेको कामप्रतिको सन्तोष भेटिन्छ। अझै सिक्न बाँकी छ, काम गर्न बाँकी छ, यात्राहरू बाँकी छन्। तर खुसी हुनका लागि जीवनका सबै चाहना पूरा हुने दिन पर्खनुपर्छ भन्ने उहाँलाई लाग्दैन।
कोपिलाका लागि मानिससँगका सम्बन्ध, सिकेका सीप र बटुलेका अनुभव पनि जीवनका अमूल्य कमाइ हुन्। उहाँ अझै मेहनत गर्दै, सिक्दै र आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म आवश्यक परेकाहरूको साथमा उभिइरहन चाहनुहुन्छ।
पोखरादेखि जापान हुँदै पोर्चुगलसम्मको उहाँको यात्रालाई सम्झँदा एउटा कुरा मनमा रहन्छ—परदेशमा आफ्नो खुट्टामा उभिन सक्नु ठूलो उपलब्धि हो। आफू उभिएपछि अप्ठ्यारोमा परेको अर्को मानिसलाई पनि हात दिन सक्नुले त्यस उपलब्धिमा थप अर्थ भर्छ।
कोपिला भुजेल ‘कुसुम’लाई सहयोग पाएका मानिसहरूले सम्झिने कारण त्यही हात हो। कसैका लागि उहाँ उपयोगी जानकारी दिने साथी हुनुहुन्छ, कसैका लागि भाषा बुझाइदिने सहयोगी, अनि कसैका लागि कठिन समयमा भेटिएकी अभिभावक।
आफ्नो जीवनको कमाइबारे उहाँले भन्नुभएको कुरा ती सम्बन्धमा झल्किन्छ—मानिसको विश्वास र आत्मीयता पनि ठूलो सम्पत्ति रहेछ।
कोपिला भुजेल ‘कुसुम’ले उपलब्ध गराउनुभएको जीवनवृत्त, उहाँसँगको कुराकानी र सहयोग प्राप्त व्यक्तिले युरोप चौतारीसँग साझा गर्नुभएको अनुभवमा आधारित।
