प्रसिद्ध हिमाल आरोही ज्वाओ गार्सीयाले नेपालको पर्यटन विकासका लागि दिएका महत्वपूर्ण सुझावहरू

“नेपालसँग संसारलाई आकर्षित गर्ने सबै कुरा छन्, अब व्यवस्थापन र संरक्षणमा अझ ध्यान दिनुपर्छ”
लिस्बनमा जारी पुस्तक मेलाको अवसरमा विश्वप्रसिद्ध पोर्तुगाली पर्वतारोही João Garcia (नेपालीहरूमाझ “छिरिङ दाइ” का नामले परिचित) सँग नेपाल पर्यटनका विषयमा लामो र अर्थपूर्ण संवाद गर्ने अवसर मिल्यो। नेपाललाई अत्यन्त माया गर्ने उहाँ हालसम्म ५२ पटक नेपाल भ्रमण गरिसक्नुभएको छ र केही हप्ताअघि मात्र नेपालबाट पोर्तुगल फर्किनुभएको रहेछ।
उहाँलाई नेपालमा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि नेपाल सरकारले के गर्नुपर्ला भन्ने प्रश्न गर्दा उहाँले आफू कुनै पर्यटन विश्लेषक नभए पनि नेपालमा पटक–पटक पुगेको अनुभवका आधारमा केही महत्वपूर्ण सुझाव दिनुभयो।
उहाँका अनुसार नेपालमा विगतको तुलनामा धेरै सकारात्मक परिवर्तन भएका छन्। विशेष गरी काठमाडौंका सडक पेटीहरूमा पहिले जस्तो छाडा जनावरहरू कम देखिन थालेका छन्। त्यस्तै सवारी साधनबाट अनावश्यक हर्न बजाउने प्रवृत्ति पनि केही घटेको अनुभव उहाँले गर्नुभएको छ। तर पर्यटकीय शहरहरूमा ध्वनि प्रदूषण कम गर्न अनावश्यक हर्नलाई अझ कडाइका साथ नियन्त्रण वा पूर्ण रूपमा निषेध गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव थियो।
उहाँले नेपालका मानिसहरूको आतिथ्यता, सद्भाव र पर्यटकप्रतिको सम्मानको खुलेर प्रशंसा गर्नुभयो। “नेपालमा पर्यटकहरूले न्यानो स्वागत र आत्मीय व्यवहार पाउँछन्, त्यसैले उनीहरू बारम्बार नेपाल फर्कन चाहन्छन्,” उहाँले भन्नुभयो। साथै, पर्यटकको सुरक्षाका लागि नेपालमा रहेका कानुनी व्यवस्थाहरू राम्रो भए पनि त्यसलाई अझ कडा र प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको उहाँको धारणा थियो।
ज्वाओ गार्सीयाले काठमाडौं, पोखरा लगायतका प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्रमा बढ्दै गएको क्लब संस्कृति, अत्यधिक मदिरा सेवन र लागुऔषध सम्बन्धी गतिविधिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो। उहाँका अनुसार केही स्थानमा मसाज सेन्टर सञ्चालनको नाममा अनैतिक गतिविधिहरू भइरहेको चर्चा सुन्न पाइन्छ, जुन नेपालजस्तो धार्मिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक महत्व बोकेको देशका लागि राम्रो संकेत होइन। यस्ता गतिविधिमाथि सरकारले विशेष निगरानी राखी आवश्यक नियन्त्रण गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव थियो।
त्यसैगरी, उहाँले पर्यटकीय क्षेत्रहरूमा पर्याप्त सडक बत्ती, सरसफाइ, सुरक्षा तथा आधारभूत पूर्वाधार विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउनुभयो। विदेशी पर्यटकहरू केवल हिमाल हेर्न मात्र नभई स्थानीय जीवनशैली, संस्कृति र मौलिक अनुभव खोज्दै नेपाल पुग्ने भएकाले स्थानीय परम्परा, कला, संस्कृति र स्थानीय उत्पादनलाई उच्च प्राथमिकता दिनुपर्ने उहाँको भनाइ थियो।
उहाँले स्थानीय स्तरमा उत्पादन हुने कोदो, मकै, फापर लगायतका परम्परागत खाद्य परिकारहरूको प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने बताउनुभयो। गाउँघरमा होमस्टे, ग्रामीण पर्यटन र स्थानीय उद्यमलाई राज्यले प्रत्यक्ष सहयोग गर्न सके पर्यटनको लाभ राजधानी र मुख्य शहरमा मात्र सीमित नरही देशका दुर्गम गाउँसम्म पुग्ने उहाँको विश्वास थियो।
प्राकृतिक स्रोतको सदुपयोगबारे बोल्दै उहाँले पहाडी जिल्लाहरूमा प्राकृतिक रूपमा पाइने गाँजाको विषयमा पनि चर्चा गर्नुभयो। उचित कानुनी व्यवस्था र कडा नियमनसहित पर्यटनसँग जोडेर यसको उपयोगबारे अध्ययन गर्न सकिने उहाँको धारणा थियो।
उहाँको अर्को ठूलो चिन्ता सगरमाथा क्षेत्रको बढ्दो प्रदूषण र हेलिकप्टर उडानसँग सम्बन्धित थियो। सगरमाथा आधार शिविर तथा वरपरका क्षेत्रमा हेलिकप्टरको अत्यधिक आवाजले हिमाली वातावरण र पर्यटक अनुभवमा नकारात्मक असर पारिरहेको उहाँले बताउनुभयो। हिमालको संरक्षणका लागि अनावश्यक हेलिकप्टर उडान नियन्त्रण गर्नुपर्ने र पर्वतीय क्षेत्रको प्रदूषण न्यूनीकरणमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उहाँको सुझाव थियो।
त्यसैगरी, काठमाडौं लगायतका शहरहरूमा बढ्दो वायु प्रदूषण कम गर्न विद्युतीय सवारी साधनको पहुँच र प्रयोगलाई व्यापक रूपमा विस्तार गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो। स्वच्छ वातावरण, सुरक्षित पर्यटन, मौलिक संस्कृति, ग्रामीण विकास र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई एकसाथ अगाडि बढाउन सके नेपाल विश्वकै उत्कृष्ट पर्यटन गन्तव्य बन्न सक्ने उहाँको विश्वास थियो।
नेपाललाई मनदेखि माया गर्ने “छिरिङ दाइ” ज्वाओ गार्सीयासँगको यो संवाद साँच्चिकै फलदायी रह्यो। पाँच दशकभन्दा बढी समयदेखि नेपालसँग जोडिएका उहाँका अनुभव, सुझाव र सद्भावले नेपालको पर्यटन विकासबारे गम्भीर रूपमा सोच्न प्रेरित गर्ने धेरै महत्वपूर्ण सन्देश दिएका छन्।