पोर्तुगलको राष्ट्रपतीय निर्वाचन : दोस्रो चरणमा Chega का उम्मेदवारलाई कस–कसको मत जान सक्छ?
पोर्तुगलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनको पहिलो चरणले देशलाई ऐतिहासिक मोडमा ल्याइदिएको छ। लामो समयपछि राष्ट्रपतीय चुनाव दोस्रो चरणमा प्रवेश गरेको छ, जहाँ António José Seguro र André Ventura आमनेसामने छन्। यो दोस्रो चरण केवल दुई उम्मेदवारबीचको प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, बरु पोर्तुगलको राजनीतिक दिशाबारे जनमतको निर्णायक घडी पनि हो।
पहिलो चरणमा पराजित भएका उम्मेदवारहरूका मत दोस्रो चरणमा कसतर्फ जानेछन् भन्ने प्रश्न अहिले सबैभन्दा महत्वपूर्ण बनेको छ। विशेष गरी Chega का उम्मेदवार André Ventura ले जित हासिल गर्न Iniciativa Liberal (IL) र PSD का मतदाताबाट कति समर्थन पाउँछन् भन्ने कुरा निर्णायक हुनेछ।
Iniciativa Liberal का उम्मेदवार João Cotrim de Figueiredo ले पहिलो चरणमा उल्लेखनीय मत ल्याएका थिए। IL का मतदाता आर्थिक स्वतन्त्रता, राज्यको सानो भूमिका, र पुरानो राजनीतिक प्रणालीप्रतिको असन्तुष्टिमा विश्वास गर्छन्। यीमध्ये एक हिस्सा मतदाता André Ventura को “system विरोधी” भाषण र कडा सुधारको एजेन्डासँग आंशिक रूपमा आकर्षित हुन सक्छन्। यद्यपि IL सामाजिक रूपमा उदार भएकाले, उसका सबै मत Chega तिर जाने सम्भावना छैन। यथार्थमा हेर्दा, IL का करिब २५–४० प्रतिशत मत Ventura तिर जान सक्छन्, बाँकी मत Seguro तिर वा मतदान नगर्ने (blank/abstention) तर्फ जान सक्ने देखिन्छ।
त्यस्तै PSD का उम्मेदवार Luís Marques Mendes पराजित भएपछि PSD मतदाताको मत पनि निर्णायक बन्छ। PSD भित्रको रूढिवादी (conservative) धारामा रहेका मतदाता आप्रवासन नियन्त्रण, सुरक्षा र कानून–व्यवस्थाको मुद्दामा Chega नजिक देखिन्छन्। यद्यपि पार्टी नेतृत्व तटस्थ रहने संकेतमा छ। यस अवस्थामा PSD का करिब ३०–४५ प्रतिशत मत Ventura तिर सर्न सक्छन्, तर ठूलो हिस्सा Seguro वा तटस्थतामा पनि जान सक्छ।
स्वतन्त्र उम्मेदवार Henrique Gouveia e Melo का मतदाताहरू भने प्रायः संस्थागत स्थिरता र मध्यम धारामा विश्वास गर्ने भएकाले, तीमध्ये ठूलो हिस्सा Seguro तिर जाने सम्भावना बढी छ। वामपन्थी दल Bloco de Esquerda र PCP का मत Ventura तिर जाने सम्भावना लगभग शून्य मानिन्छ।
समग्रमा हेर्दा, Chega का उम्मेदवार André Ventura ले जित्नका लागि IL र PSD बाट उच्च प्रतिशत मत तान्नुका साथै मतदान दर (turnout) आफ्नो पक्षमा पार्नुपर्नेछ। कम मतदान Ventura का लागि फाइदाजनक हुन सक्छ भने उच्च सहभागिता Seguro का पक्षमा जान सक्छ।
अन्तमा
दोस्रो चरणको चुनाव केवल पार्टी समर्थनको विषय होइन, बरु मतदाताको सहभागिता, असन्तुष्टि र परिवर्तन चाहनाको प्रतिबिम्ब हुनेछ। Ventura को जित कठिन छ, तर असम्भव छैन, जबकि Seguro संस्थागत समर्थन र व्यापक गठबन्धनका कारण अझै अग्रस्थानमा देखिन्छन्। अन्ततः, ८ फेब्रुअरीको मतदानले पोर्तुगलको भावी राजनीतिक दिशा तय गर्नेछ।